Project Description

Technologie cyfrowe w dyskursach o przyszłości prac

CZYTAJ ONLINE
ZOBACZ WSZYSTKIE PUBLIKACJE

Autor

dr hab. Kazimierz Krzysztofek

Celem projektu realizowanego w ramach DELAB UW była potrzeba zdania sobie sprawy, przed potrzebą wyjaśnienia jakich problemów stoi wiedza o pracy w społeczeństwie technologicznym. Całościowe ujęcie problemu wymagałoby spojrzenia z wielu perspektyw: oprócz socjologicznej i technologicznej także filozoficznej, w tym etycznej, pedagogicznej, politologicznej, antropologicznej, psychologicznej, kognitywistycznej i – oczywiście – ekonomicznej. W tym opracowaniu akcent został położony na socjo-ekonomiczne aspekty funkcjonowanie technologii w procesach wytwórczych.

Chodzi o przybliżenie nurtów myślenia o pracy w społeczeństwie, w którym skala zaangażowania narzędzi w procesach wytwórczych nie ma precedensu w dziejach ludzkich. Opracowanie plasuje się w nurcie badań STS (Science-Technology-Society). STS studies koncentrowały się na antropologii relacji człowiek-narzędzie-rzeczy relatywnie mało miejsca poświęcając artefaktom cyfrowym. Cyfryzacja wnosi nową jakość do dyskusji. Jeszcze nie za wiele wiemy o wszystkich konsekwencjach, jakie ona niesie, bo jest w trakcie dziania się. Wiele z poruszanych w artykule zagadnień jest przedmiotem badań opatrywanych szyldem teorii społeczeństwa informacyjnego, które akcentuje „pracę informacji” w procesach wytwórczych oraz społeczeństwa sieciowego eksponujących „pracę sieci” (Networking).

Istnieje coraz silniejsze przekonanie, że dotychczasowe rozumienie pracy jest przestarzałe i nieadekwatne. Coraz częściej w związku z rewolucjami technologicznymi można się spotkać z poglądem, że agentami/aktorami w procesie wytwórczym stają się przedmioty, narzędzia, czyli że mamy także do czynienia ze sprawczością nie-ludzką, czy pozaludzką. Tu wyłania się pytanie, na ile człowiek jako system bio-info-techniczny ma dziś wpływ na pracę, na ile zaś go traci konstruując narzędzia, które go w tym wpływie w coraz większym stopniu wyręczają.